Un weithredoedd amlwg cyntaf cenedlaetholwyr Cymru yn yr ugeinfed ganrif oedd y Tân yn Llŷn, ac mae i’r hanes statws chwedlonol. Ffermdy ac iddo gryn arwyddocâd diwylliannol oedd Penyberth, a chysylltiad rhyngddo a chanrifoedd o noddwyr barddoniaeth Gymraeg. Roedd llywodraeth Prydain wedi bod yn chwilio am safle i’r Llu Awyr ymarfer bomio, ond wedi wynebu gwrthwynebiad wrth edrych ar safleoedd posibl yn Lloegr. Er gwaethaf protestiadau di-ben-draw yng Nghymru, dymchwelwyd y ffermdy ym 1936. Rhoddodd tri awdur canol oed, parchus – Lewis Valentine, Saunders Lewis a DJ Williams – yr ysgol fomio a ddaeth yn ei le ar dân, cyn mynd i orsaf heddlu Pwllheli i gydnabod y weithred. Symudwyd yr achos llys i Lundain, a charcharwyd hwy am naw mis. Dilynwch ôl eu traed ar y llwybrau o amgylch hen safle’r maes awyr.
Un weithredoedd amlwg cyntaf cenedlaetholwyr Cymru yn yr ugeinfed ganrif oedd y Tân yn Llŷn, ac mae i’r hanes statws chwedlonol. Ffermdy ac iddo gryn arwyddocâd diwylliannol oedd Penyberth, a chysylltiad rhyngddo a chanrifoedd o noddwyr barddoniaeth Gymraeg. Roedd llywodraeth Prydain wedi bod yn chwilio am safle i’r Llu Awyr ymarfer bomio, ond wedi wynebu gwrthwynebiad wrth edrych ar safleoedd posibl yn Lloegr. Er gwaethaf protestiadau di-ben-draw yng Nghymru, dymchwelwyd y ffermdy ym 1936. Rhoddodd tri awdur canol oed, parchus – Lewis Valentine, Saunders Lewis a DJ Williams – yr ysgol fomio a ddaeth yn ei le ar dân, cyn mynd i orsaf heddlu Pwllheli i gydnabod y weithred. Symudwyd yr achos llys i Lundain, a charcharwyd hwy am naw mis. Dilynwch ôl eu traed ar y llwybrau o amgylch hen safle’r maes awyr.